Trong hoạt động xây dựng, giàn giáo là hệ thống thiết bị hỗ trợ công nhân thi công trên cao, đồng thời có nhiệm vụ nâng đỡ sàn công tác, vật liệu và một số thiết bị phục vụ công việc. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với các công trình ven sông, ven kênh rạch hoặc khu vực có địa chất yếu. Nếu không có biện pháp xử lý phù hợp, chân giàn giáo có thể bị lún lệch, làm thay đổi cao độ các thanh liên kết, gây nghiêng hệ thống và ảnh hưởng đến khả năng chịu lực tổng thể. Trong tình huống nghiêm trọng, giàn giáo có nguy cơ mất ổn định hoặc đổ sập.
Vì vậy, xử lý nền đất yếu khi lắp dựng giàn giáo không chỉ là công đoạn chuẩn bị mặt bằng mà còn là một phần quan trọng trong kế hoạch an toàn thi công.
Tại Công ty TNHH Giàn Giáo Việt Xô, chúng tôi nhận thấy nhiều sự cố giàn giáo tại công trình ven sông xuất phát từ việc xem nhẹ khâu xử lý nền. Bài viết này Việt Xô sẽ phân tích đặc điểm nền đất yếu ven sông, các giải pháp gia cố móng phù hợp với từng quy mô công trình, và quy trình kiểm soát lún trong suốt quá trình thi công.
Nền đất ven sông tại Việt Nam thường có lớp bùn sét hữu cơ dày từ 10 đến 30 mét, với độ ẩm cao, hệ số rỗng lớn và sức kháng cắt rất thấp. Bên dưới lớp bùn này có thể là lớp sét cứng hoặc cát chặt, nhưng độ sâu tiếp cận thường vượt quá khả năng xử lý bằng các biện pháp nông. Đặc tính tính lún cố kết của bùn sét khiến nền tiếp tục lún trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau khi chịu tải, ngay cả khi đã được đầm chặt bề mặt.
Khi chân kích giàn giáo đặt trên nền đất yếu không được gia cố, các hiện tượng sau có thể xảy ra:
Lún không đều: Các chân giàn giáo tại vị trí có lớp bùn dày hơn sẽ lún sâu hơn, tạo ra chênh lệch cao độ giữa các chân. QCVN 18:2021/BXD yêu cầu thiết kế phải tính đến tác động của lún lệch , nhưng trong thực tế thi công, lún lệch vượt dự tính là nguyên nhân hàng đầu gây nghiêng và sập giàn giáo.
Mất ổn định ngang: Nền đất yếu có thể bị trượt cục bộ dưới tác động của tải trọng ngang từ gió hoặc rung chấn thi công, khiến chân giàn giáo dịch chuyển và phá vỡ liên kết tổng thể.
Nước ngầm dâng cao: Tại công trình ven sông, mực nước ngầm thường cao và dao động theo thủy triều. Nếu không có biện pháp thoát nước, nền đất dưới chân giàn giáo có thể bị bão hòa, làm giảm sức chịu tải nghiêm trọng.
Khi nền đất không đủ khả năng chịu tải, chân đế có thể lún xuống dưới tác dụng của tải trọng. Tình trạng này thường xuất hiện rõ hơn khi giàn giáo được sử dụng trong thời gian dài hoặc tải trọng thay đổi theo tiến độ thi công.
Lún chân đế làm thay đổi cao độ hệ thống, gây khó khăn cho việc kiểm soát độ thẳng đứng của các thanh đứng.
Lún đều và lún lệch có ảnh hưởng khác nhau đến hệ giàn giáo. Trong đó, lún lệch thường nguy hiểm hơn vì làm thay đổi phân bố nội lực và tạo ra những tác động ngoài dự kiến lên các liên kết.
Khi một số chân đế lún nhiều hơn các vị trí khác, hệ giàn giáo có thể bị nghiêng, biến dạng hoặc phát sinh lực phụ tại thanh giằng và các điểm nối.
Ở công trình ven sông, nguy cơ trượt nền có thể xuất hiện khi khu vực đặt giàn giáo nằm gần mái dốc, bờ kè hoặc vùng đất bị bão hòa nước.
Nếu nền bị trượt hoặc xói lở, các tấm kê và chân đế có thể dịch chuyển cùng nền đất. Khi đó, chỉ tăng diện tích tấm kê không đủ để xử lý nguy cơ mất ổn định tổng thể.
Giàn giáo là một hệ kết cấu gồm nhiều cấu kiện liên kết với nhau. Khi chân đế mất ổn định, tải trọng có thể phân phối lại sang những vị trí khác, làm tăng nội lực tại các thanh đứng, thanh ngang và giằng chéo.
Nếu hệ thống không được thiết kế để chịu được trạng thái bất lợi này, sự cố có thể lan rộng và gây đổ sập.
Do đó, xử lý nền móng và kiểm soát lún là yêu cầu không thể tách rời khỏi công tác lắp dựng giàn giáo.
Đây là biện pháp đơn giản nhất, phù hợp với giàn giáo thi công nhà phố hoặc công trình quy mô nhỏ có tải trọng chân không lớn. Nguyên tắc là tăng diện tích tiếp xúc giữa chân kích và mặt đất để giảm áp lực lên nền.
Theo TCVN 13662:2023, tấm lót chân đế cột giàn giáo phải đủ cứng, liền khối, và đủ khả năng chịu tải trọng dự tính lớn nhất cùng với tải trọng bản thân giàn giáo; không sử dụng thùng rỗng hoặc xếp gạch rời làm tấm lót. Thực tế thi công cho thấy có thể dùng ván gỗ dày hoặc thép bản có kích thước tối thiểu 300x300mm đặt dưới mỗi chân kích, kết hợp với lớp đệm cát đầm chặt dày 10-15cm .
Với nền đất quá yếu, có thể đổ một lớp bê tông gạch vỡ hoặc bê tông nghèo dày 10-15cm tại vị trí chân giàn giáo để tạo mặt bằng cứng . Biện pháp này không giải quyết được lún cố kết sâu nhưng đủ để phân bố tải trọng trong thời gian thi công ngắn.
Với công trình ven sông quy mô vừa, tải trọng giàn giáo lớn hơn (đặc biệt khi chống đỡ sàn bê tông), cần giải pháp can thiệp sâu hơn vào lớp đất yếu. Trụ đất xi măng (Deep Soil Mixing) là lựa chọn hiệu quả: mũi khoan trộn xi măng trực tiếp với đất yếu tại chỗ, tạo ra các trụ có cường độ cao hơn nhiều so với đất tự nhiên . Các trụ này được bố trí thành lưới dưới chân giàn giáo, truyền tải trọng xuống lớp đất sâu hơn và giảm lún đáng kể.
Một giải pháp truyền thống nhưng vẫn hiệu quả tại Đồng bằng sông Cửu Long là cọc tre hoặc cọc tràm đóng xuống lớp đất yếu. Với chiều dài 3-6m, các cọc này tạo ra hiệu ứng "đất có cốt", tăng sức chịu tải của nền và giảm lún cục bộ. Chi phí thấp, thi công nhanh, phù hợp với các công trình có thời gian thi công ngắn.
Với công trình ven sông quy mô lớn (cầu, nhà xưởng công nghiệp, tòa nhà cao tầng), tải trọng giàn giáo có thể lên đến hàng chục tấn mỗi chân. Trong trường hợp này, cần giải pháp triệt để: hệ dầm thép hoặc bê tông đặt trên cọc.
Nguyên tắc là tạo ra một mặt bằng cứng nhân tạo để đặt giàn giáo, hoàn toàn tách biệt khỏi lớp đất yếu bên dưới. Hệ dầm này truyền tải trọng xuống các cọc đã đóng hoặc khoan xuống lớp đất chịu lực, bỏ qua hoàn toàn lớp bùn yếu. Một giải pháp tương tự đã được áp dụng trong hệ thống đỡ dầm hộp đúc tại chỗ: dầm ngang bê tông cốt thép được đổ giữa các trụ, sau đó dầm dọc đặt lên trên để đỡ giàn giáo, với các bản thép liên kết được chôn sẵn để neo chặt dầm vào kết cấu . Cách làm này đảm bảo tải trọng từ giàn giáo được phân bố đều và truyền xuống nền chịu lực ổn định.
Dù áp dụng giải pháp nào, nhà thầu cũng phải thực hiện quan trắc lún trong suốt thời gian giàn giáo chịu tải. Tại các vị trí chân giàn giáo, đặt mốc đo lún và đo cao độ định kỳ (tối thiểu 1 lần/ngày trong tuần đầu, sau đó 2-3 ngày/lần). Nếu phát hiện lún vượt quá 10mm hoặc lún lệch giữa các chân vượt 5mm, phải dừng thi công để kiểm tra và gia cố bổ sung.
Trước khi lắp dựng giàn giáo, mặt bằng chân đế phải được kiểm tra: độ phẳng, độ chặt, và khả năng thoát nước. TCVN 13662:2023 yêu cầu tấm lót chân đế phải đủ cứng và liền khối . Thực tế thi công tại Việt Xô cho thấy, việc bố trí rãnh thoát nước xung quanh khu vực chân giàn giáo giúp ngăn nước mưa và nước triều dâng làm mềm nền, duy trì sức chịu tải ổn định trong suốt quá trình thi công.
Nếu quan trắc phát hiện lún, biện pháp xử lý tùy theo mức độ: với lún nhỏ (<10mm), có thể siết lại kích tăng để bù cao độ; với lún lớn hoặc lún lệch, phải gia tải hoặc bổ sung tấm lót tại vị trí lún, thậm chí tháo dỡ một phần giàn giáo để gia cố nền cục bộ. Tuyệt đối không được tiếp tục chất tải lên hệ giàn giáo đang có dấu hiệu lún bất thường.
Công ty TNHH Giàn Giáo Việt Xô là đơn vị chuyên sản xuất và cung cấp giàn giáo, cốp pha thép cùng nhiều thiết bị xây dựng chất lượng cao cho các công trình trên toàn quốc.
Sản phẩm chính
Giàn giáo khung.
Giàn giáo nêm.
Cốp pha thép.
Kích tăng.
Xà gồ thép.
Mâm thao tác.
Phụ kiện giàn giáo.
Gia công cơ khí theo yêu cầu.
Lợi thế khi hợp tác với Việt Xô
Chủ động sản xuất tại nhà máy.
Sử dụng thép đạt tiêu chuẩn.
Gia công bằng máy móc hiện đại.
Mối hàn chắc chắn.
Kiểm tra chất lượng trước khi xuất xưởng.
Đa dạng lựa chọn bề mặt: sơn dầu hoặc mạ kẽm theo yêu cầu.
Hỗ trợ tư vấn giải pháp phù hợp với từng loại công trình và ngân sách.
Đội ngũ kỹ thuật của Việt Xô luôn sẵn sàng hỗ trợ khách hàng lựa chọn loại giàn giáo phù hợp nhất, đảm bảo hiệu quả đầu tư và an toàn trong quá trình thi công.
Xử lý nền đất yếu khi lắp dựng giàn giáo là công việc quan trọng, đặc biệt tại các công trình ven sông, ven kênh rạch hoặc khu vực có mực nước ngầm cao. Các giải pháp như sử dụng tấm phân tải, thay đất, gia cố bằng vật liệu cấp phối, vải địa kỹ thuật, bệ bê tông cốt thép hoặc xử lý nền sâu cần được lựa chọn dựa trên kết quả khảo sát và tính toán.
Không có một giải pháp gia cố chung cho mọi công trình. Nhà thầu cần xem xét đồng thời tải trọng giàn giáo, đặc điểm địa chất, mực nước, nguy cơ xói lở và thời gian sử dụng.
Công Ty TNHH Giàn Giáo Việt Xô khuyến nghị các đơn vị thi công luôn chú trọng chất lượng thiết bị, tuân thủ hướng dẫn lắp dựng và phối hợp với đơn vị chuyên môn để xử lý nền móng phù hợp. Đây là nền tảng quan trọng giúp hạn chế lún lệch, nâng cao độ ổn định và góp phần bảo đảm an toàn cho người lao động trong suốt quá trình thi công.
Nếu bạn đang cần sản xuất và thuê giàn giáo chất lượng cao, giá tốt, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.
Website: www.giangiaovietxo.com
Liên hệ tư vấn:
0919.333.888 (Mr. Tuấn)
0979.28.1313 (Mrs. Huệ)
0813.111.234 (Mr Tiến)
Email: giangiaoxaydungvietxo@gmail.com
